
5 maart 2026
van 12:30 – 17:00 naast station Ede-Wageningen
Conferentie
De Toekomst Telt
Gemeenten en betrokken burgers samen aan de slag met klimaatbeleid.
Zorg dat je erbij bent!
Deze conferentie wordt georganiseerd door de Grootouders voor het Klimaat, Klimaatverbond Nederland en European Climate Pact, naar aanleiding van de Toekomstmeter die door meer dan 70 gemeenten is ingevuld.
Waarom je deze middag niet mag missen:
- Je krijgt scherp inzicht in wat werkt in lokaal klimaatbeleid en waar het nog vastloopt.
- Je ontdekt tijdens de deelsessies hoe gemeenten klimaatbeleid vertalen naar aantoonbaar resultaat.
- Je ontdek de succesfactoren van sterke bewonersinitiatieven én effectieve samenwerking met gemeenten.
Waarom deze conferentie?
De lokale klimaataanpak is urgent en vraagt om samenwerking. Gemeenten staan voor grote opgaven op het gebied van klimaat en energie. Maar ze hoeven het niet alleen te doen. Betrokken inwoners en lokale klimaatinitiatieven spelen een steeds grotere rol in de verduurzaming. Tijdens de conferentie brengen we deze betrokkenen samen en onderzoeken we gezamenlijk deze centrale vraag:
- Hoe versterken we lokaal klimaatbeleid, mét inwoners, en zorgen we voor tijdig tastbaar resultaat richting 2030 en 2040?
We combineren inzichten uit beleid en praktijk met concrete voorbeelden, praktijkervaringen én de stem van inwoners.
De Toekomstmeter als inspiratiebron
Vooraf aan deze conferentie vulden meer dan zeventig gemeenten de Toekomstmeter in. Een vragenlijst die weergeeft hoe toekomstbestendig het klimaatbeleid van de organisatie is. Dit leverde waardevolle en inspirerende inzichten op die volop onder de aandacht komen tijdens de conferentie.
Zie deze landkaart voor alle gemeenten die de Toekomstmeter invulden.
Voor wie is deze conferentie?
Deze dag is bedoeld voor:
- Gemeenteambtenaren en lokale bestuurders
- Raadsleden
- Beleidsmakers op het gebied van duurzaamheid, participatie en energie
- Betrokken Grootouders voor het Klimaat
- Betrokken inwoners en klimaatinitiatieven
- Klimaatorganisaties en netwerkpartners
Het programma op 5 maart 2026
Gedurende de middag nemen we je mee in een afwisselend programma met plenaire presentaties en een inspirerend panelgesprek. Tussendoor kun je aanhaken bij verdiepende deelsessies.
12:30 – 13:00
Inloop
13:00 – 13:15
Welkomstwoord
13:15 – 16:00
Presentatie Toekomstmeter: De huidige stand van zaken - Hoe doen gemeenten het nu qua klimaatbeleid?
We presenteren de uitkomsten van de Toekomstmeter (ingevuld door 73 gemeenten). Je krijgt inzicht in de trends, waar het goed gaat, waar we achterlopen op de doelen voor 2030 en 2040, waar draagvlak groeit en waar het stokt.
Panelgesprek: effectief lokaal klimaatbeleid in de praktijk
Beleidsmakers, bewoners en experts gaan in gesprek over de stand van het land: wat werkt in lokaal klimaatbeleid, wat niet, welke rol spelen bestuur en lokale politiek, en hoe werk je effectief samen met betrokken inwoners? Dit gesprek focust op wat werkt in de praktijk en hoe je dat als gemeente verder brengt.
Koffie- & theepauze
Deelsessie ronde 1: vooruitstrevende voorbeelden van lokaal klimaatbeleid met aantoonbaar effect
Voorbeelden van gemeenten die uitblinken in effectiviteit, participatie en voortgang. Deels geselecteerd door een onafhankelijke jury op basis van de Toekomstmeter .
Deelsessie ronde 2: vooruitstrevende voorbeelden van lokaal klimaatbeleid met aantoonbaar effect
Voorbeelden van gemeenten die uitblinken in effectiviteit, participatie en voortgang. Deels geselecteerd door een onafhankelijke jury op basis van de Toekomstmeter .
16:00 – 16:20
Plenaire afsluiting
Als feestelijke afsluiter reiken we een prijs uit aan de gemeente met het meest toekomstbestendig klimaatbeleid (op basis van de Toekomstmeter).
16:20 – 17:00
Aan de borrel!
Bekijk de acht verschillende deelsessies
ENERGIETRANSITIE
Gemeente Ede
Ronde 1
Energiedelen als gemeentelijke strategie: grip op verduurzaming én kosten
Wat als je als gemeente niet langer via de traditionele inkoopmethode je energievoorziening organiseert, maar door eigen opgewekte groene stroom onderling te delen en gezamenlijk in te kopen bij lokale producenten?
Zes gemeenten doen het al. Binnen EnergieWEB delen zij lokaal opgewekte energie en kopen zij gezamenlijk in bij producenten uit de regio.
Toon meer informatie
Het resultaat is meer grip op kosten, meer invloed op verduurzaming en directe betrokkenheid bij de energietransitie.
Adviseur duurzaamheid Gert-Jan Smit (gemeente Ede) en Max Büchner – van Kesteren delen in deze sessie hoe zij dit aanpakten, waar ze tegenaan liepen en wat het de gemeente in de praktijk oplevert.
Voor iedereen die niet wil wachten op de perfecte randvoorwaarden, maar wil weten hoe je morgen kunt beginnen met het verduurzamen van je gemeentelijke energievoorziening.
NATUUR IN DE STAD
Gemeente s-Hertogenbosch
Ronde 1
Sinds 2021 werkt ’s-Hertogenbosch aan een nieuw groen- en klimaatbeleid met als basis: water, bodem, landschap, natuur en cultuurhistorie.
Dit leverde nu al veel mooie resultaten op:
- Een Groenverordening
- Een Bossche klimaatmaatlat
- Gebiedspaspoorten
- Een Uitvoeringsprogramma.
Toon meer informatie
BEWONERSPARTICIPATIE
Klimaatambassadeur
Ronde 1
Wat vraagt het van een bewonersinitiatief om een serieuze samenwerkingspartner van de gemeente te zijn? En wat ziet zo’n initiatief zelf als helpend of juist belemmerend?
In deze sessie krijg je een inkijk in Het Groene Spoor in Amersfoort: een collectief dat sinds 2007 werkt aan het vergroenen en klimaatadaptiever maken van een kilometerslange zone langs het spoor. Van de Eem tot aan Birkhoven.
Toon meer informatie
Het initiatief verbindt bewoners, bedrijven en vrijwilligers,is sinds 2021 zusterpark van het Nationaal Park Utrechtse Heuvelrug en werkt intensief samen met andere initiatieven, zoals Amersfoort Rainproof.
Vanuit het perspectief van het collectief hoor je:
- Hoe bewoners zich organiseren per deelgebied en verantwoordelijkheid nemen
- Hoe zij energie en betrokkenheid vasthouden
- Wat de gemeente goed doet in ruimte, vertrouwen en ondersteuning
- Waar samenwerking schuurt in bijvoorbeeld procedures, tempo en rolverdeling
- Een eerlijk inkijkje in de praktijk van onderop.
VOEDSELBELEID
Gemeente Wageningen & Arnhem
Ronde 1
Voedselbeleid voor een gezonde, klimaatrechtvaardige stad
Voedselbeleid raakt direct aan gezondheid, ongelijkheid én CO₂-uitstoot. Voor gemeenten is ons voedselsysteem daarom een effectief middel om problemen op dit gebied aan te pakken.
In deze sessie laten Wageningen en Arnhem zien hoe zij – ieder met een eigen aanpak – voedselbeleid structureel vormgeven en uitvoeren.
Toon meer informatie
Wageningen werkt sinds 2021 met de Voedselagenda 2021–2030. Arnhem geeft via de uitvoeringsagenda Arnhemse Kost concreet invulling aan hun voedselbeleid. Beide gemeenten zetten in op een gezonde en duurzame voedselomgeving door versterking van de korte keten, erkenning van stadslandbouw, minder voedselverspilling en meer plantaardige consumptie. Samen met nauwe betrokkenheid van inwoners, bedrijven en instellingen.
Wat kun je verwachten:
- Hoe je voedselbeleid bestuurlijk verankert
- Hoe je ambities vertaalt naar uitvoerbare acties
- Hoe je partners in de stad structureel betrekt
- Wat werkt en waar het schuurt in de uitvoering
Smaakt dit naar meer? Sluit aan bij deze sessie!
ENERGIETRANSITIE
Gemeente Tytsjerkstradiel
Ronde 1
Deze sessie is helaas geannuleerd
Zonnepark Skûlenboarch: durft een gemeente ondernemer te worden?
Wat doe je als lokaal eigendom bij duurzame opwek lastig te realiseren is en je als gemeente tóch serieus werk wilt maken van de energietransitie?
Gemeente Tytsjerkstradiel besloot € 6,9 miljoen te investeren in het nog te realiseren zonnepark Skûlenboarch en medeondernemer te worden. Een keuze met lef waar intern de meningen over verschillen. Want hoort ondernemen bij de kerntaak van een gemeente? En hoe ga je om met (financiële) risico’s?
Toon meer informatie
In deze sessie neemt Jaap Melessen, programmamanager duurzaamheid bij gemeente Tytsjerkstradiel, je samen met collega’s mee in de weg die zij hebben afgelegd om als gemeente (mede)verantwoordelijkheid te nemen voor de energietransitie als wel de lokale opwek van duurzame energie. Ook de juridische, beleidsmatige en politieke afwegingen die zijn gemaakt komen aan bod, én de weerstand die daarbij ontstond.
GEMEENSCHAPSECONOMIE
Gemeente Amsterdam
Ronde 2
Toon meer informatie
In deze sessie deelt Nathalie van Loon, kwartiermaker publiek-collectief samenwerken bij gemeente Amsterdam, het Actieprogramma AmsterDOEN: een aanpak waarin de gemeente Amsterdam publiek-collectieve samenwerking steunt en versterkt langs drie actielijnen:
- juridische en financiële ruimte maken
- het ecosysteem versterken
- het narratief versterken: goede voorbeelden zichtbaar en schaalbaar maken
Met de Monitor Gemeenschapseconomie brengt Amsterdam de beweging in kaart. De AmsterDOEN-gids laat zien welke instrumenten gemeenten concreet kunnen inzetten.
Na deze sessie:
- Weet je hoe je publiek-collectieve samenwerking beleidsmatig kunt verankeren
- Ken je concrete juridische en financiële instrumenten
- Heb je handvatten om in je eigen gemeente te starten of op te schalen
DE TOEKOMSTMETER
Grootouders voor het Klimaat
Ronde 2
Toon meer informatie
Het gesprek gaat over:
- Hoe je een open, gelijkwaardig gesprek voert zonder je kritische positie te verliezen
- Hoe je verwachtingen over en weer expliciet maakt
- Hoe je samenwerking kunt opbouwen die verder gaat dan één gesprek
- Hoe je omgaat met terughoudendheid, vertraging of politieke gevoeligheid
Deze sessie biedt ruimte om als Grootouders van elkaar te leren, strategieën uit te wisselen en je aanpak te versterken. Zodat je als lokale groep vol zelfvertrouwen en met effect het gesprek met je gemeente voert en daadwerkelijk invloed kunt uitoefenen op lokaal klimaatbeleid.
DUURZAAMHEID VERANKEREN
Gemeente Haarlem
Ronde 2
Duurzaamheid sturen en structureel verankeren via de gemeentelijke planning en control cyclus: de aanpak van Haarlem
Veel gemeenten hebben stevige klimaatambities. Maar hoe zorg je dat die ambities jaarlijks terugkomen in begroting, verantwoording en bijsturing en niet verdwijnen in losse rapportages? Gemeente Haarlem kiest voor een heldere lijn: klimaatbeleid is geen apart traject, maar onderdeel van de reguliere planning- en control cyclus.
Toon meer informatie
Via de duurzaamheidsbegroting werkt Haarlem toe naar een aardgasvrije en circulaire stad in 2040 en een klimaatbestendige stad in 2050. In deze sessie laat Joram de Ruijter, programmamanager Duurzaamheid bij gemeente Haarlem, onder meer zien hoe Haarlem doelen stap voor stap concreter en meetbaarder maakt, én hoe dit bestuurlijk wordt geborgd.
Alvast een tipje van de sluier van de aanpak:
- Er is een jaarlijks startpunt voor de duurzaamheidsdoelen: de programmabegroting
- In het jaarverslag wordt verantwoording afgelegd op resultaten én geleerde lessen
- Gedurende het jaar wordt gemonitord en bijgestuurd via de kadernota
Wil je klimaatambities ook koppelen aan je P&C-instrumentarium? En je doelen meetbaar en bestuurlijk afdwingbaar maken? Meld je dan aan voor deze inspirerende sessie!
BEWONERSPARTICIPATIE
Klimaatambassadeur
Ronde 2
Hoe zet je als gemeente een bewonersberaad in als strategisch sparringspartner?
In deze deelsessie laat Mansur, Climate Pact-ambassadeur, strategisch communicatieadviseur en actief lid van het Haags Klimaatberaad, zien wat een structureel georganiseerd bewonersberaad daadwerkelijk kan betekenen voor lokaal klimaatbeleid.
Toon meer informatie
Het Haags Klimaatberaad is een onafhankelijk adviesorgaan met een officieel mandaat van de Gemeente Den Haag. Het bestaat uit betrokken inwoners, ondernemers en experts uit verschillende sectoren, die het college van burgemeester & wethouders gevraagd én ongevraagd adviseren. Op ieder advies volgt een officiële reactie. Dat maakt de samenwerking serieus en wederkerig.
Wat levert dat concreet op?
Door regelmatige bijeenkomsten, gesprekken in wijken en direct contact met stadsdeeldirecteuren en experts fungeert het beraad als brug tussen stad en bestuur. Zo werd bijvoorbeeld het perspectief op energiearmoede scherp op de agenda gezet. Dat perspectief helpt de gemeente realistisch en rechtvaardig beleid op te stellen.
Taal blijkt daarbij cruciaal. Bij het woord ‘klimaat’ haken nog altijd genoeg mensen af. Maar hoe bereik je dan wél de groepen die je als gemeente nodig hebt? Vanuit zijn professionele én vrijwillige ervaring laat Mansur zien welke woorden, invalshoeken en verhalen aansluiten. Bewonersgroepen kunnen daarin dus ook een sleutelrol spelen: zij weten wat er leeft en hoe je verschillende doelgroepen bereikt.
Deze sessie is voor gemeenten die bewoners niet alleen willen betrekken, maar ook als strategische en kritische adviseurs willen inzetten. En voor initiatieven die willen leren hoe je een structurele samenwerking met de gemeente opbouwt en organiseert.

Na 'De Toekomst Telt' ga je naar huis met:
- Concrete handvatten om klimaatbeleid lokaal sterker te maken
- Nieuwe netwerken en contacten voor directe samenwerking
- Inzicht in waar je gemeente staat qua klimaatbeleid en waar je naartoe kunt
- Een boekje met alle waardevolle inzichten uit de Toekomstmeter en tastbare voorbeelden van effectief lokaal klimaatbeleid in de praktijk.
De locatie - Direct naast station Ede-Wageningen
Akoesticum
Frisopark 4
6711 WZ Ede
Plan je reis via met het OV via 9292
Akoesticum ligt op slechts 4 minuten loopafstand van intercitystation Ede-Wageningen. Verlaat het station niet, maar volg het pad via Spoor 1. Het eerste gebouw dat je ziet, is de voormalige Frisokazerne waarin Akoesticum gevestigd is. Je herkent de hoofdingang aan de groen en paarse vlaggen.
Plan je route via Google Maps
Let op: zoek in je navigatie op naam [Akoesticum]. NIET op postcode/adres met je navigatiesysteem.
Parkeren bij Akoesticum is mogelijk.

Kies welke deelsessies jij wilt volgen tijdens 'De Toekomst Telt'
5 maart 2026 van 12:30 – 17:00
Via dit formulier meld je je aan voor de conferentie als geheel. Halverwege februari nodigen we je uit om je in te schrijven voor de deelsessies die jou aanspreken.
Kies de 2 deelsessies jij wilt volgen op de conferentie De Toekomst Telt
Wie er verder bijdragen aan de conferentie
Dagvoorzitter

Marsha Simon
Deelnemers aan het panelgesprek

Hugo von Meijenfeldt
Voormalig Klimaat- & SDG-gezant

Mansur Philipp Gharabaghi
Ambassadeur bij het European Climate Pact

Pieter de Vries
Programmaleider Klimaat van de BUCH (Bergen, Uitgeest, Castricum, Heiloo)
Opening, presentatie
Toekomstmeter en afsluiting

Chris Mooiweer
Directeur Klimaatverbond Nederland

Daan Zieren
Voorzitter Jonge Klimaatbeweging

Corine van Arnhem
Voorzitter Grootouders voor het Klimaat
De Toekomst Telt wordt georganiseerd door


