Persbericht - Arnhem, 6 augustus 2026 - Gemeenten, provincies en waterschappen krijgen zelf de regie over hun lokaal opgewekte duurzame stroom. Voortaan kunnen zij deze lokaal opgewekte duurzame elektriciteit rechtstreeks leveren aan gemeentelijke gebouwen en voorzieningen, zonder afhankelijk te zijn van een externe energieleverancier. Daarnaast kunnen ze met andere decentrale overheden energie uitwisselen en direct energie inkopen bij lokale energiecoöperaties of op de groothandelsmarkt. Coöperatie LEO (Lokale Energie Overheden) maakt dit nu op landelijke schaal mogelijk.
Lokale zelflevering betekent dat de stroom van bijvoorbeeld zonnepanelen op een gemeentehuis rechtstreeks kan worden gebruikt door de bibliotheek, sporthal of het buurthuis in dezelfde gemeente. Is er meer of minder duurzame stroom beschikbaar dan de organisatie nodig heeft, dan kan deze uitgewisseld worden met andere aangesloten gemeenten, provincies of waterschappen.
Lokale zelflevering wordt inmiddels op verschillende plekken succesvol toegepast. Opschaling bleek echter niet altijd eenvoudig, omdat de implementatie en uitvoering voor een individuele organisatie complex kunnen zijn. Juist door samenwerking tussen overheden ontstaan nieuwe mogelijkheden om lokaal opgewekte duurzame energie op grotere schaal ook lokaal te benutten.
Lokale opwek ook lokaal benutten
Nederlandse gemeenten stimuleren al jaren inwoners en bedrijven om lokaal duurzame energie op te wekken, maar de lokaal opgewekte stroom in hun regio wisten zij tot nu toe niet optimaal te benutten. Overheden zijn bij de inkoop van energie namelijk gebonden aan Europese aanbestedingsregels. Daardoor konden zij de duurzame stroom geproduceerd in hun regio niet rechtstreeks inkopen. De vergroening vond administratief plaats met certificaten, waardoor nauwelijks zichtbaar was waar en wanneer de gebruikte stroom daadwerkelijk was opgewekt.
Met Coöperatie LEO komt daar verandering in. Via een juridisch getoetste constructie die past binnen de Europese aanbestedingsregels kunnen decentrale overheden lokale duurzame energie benutten, zonder een aparte aanbesteding of een externe energieleverancier.
"Gemeenten willen lokale duurzame stroom daadwerkelijk zelf gebruiken, maar ervaren, door de gecompliceerde aanbestedingsregels, een hoge drempel. Met Coöperatie LEO krijgen lokale overheden de regie over hun eigen energievoorziening. Zo kunnen zij hun eigen gebouwen van lokaal opgewekte duurzame stroom voorzien én energie uitwisselen met andere overheden. Publiek georganiseerd zonder winstoogmerk en juridisch solide.”
Chris Mooiweer, directeur Klimaatverbond Nederland
Voor het eerst een landelijke voorziening
Op verschillende plekken in Nederland wordt al langer stroom geleverd via het lokale zelfleveringsmodel. Zo werken acht Achterhoekse gemeenten sinds 2018 samen via Achterhoek Gemeentelijke Energie, wisselen zestien Friese gemeenten, de provincie en het waterschap duurzame energie uit via OVEF en kopen tien Twentse gemeenten gezamenlijk duurzame energie in bij hun eigen afvalverwerkingsbedrijf Twence.
Coöperatie LEO brengt de kennis, techniek en juridische ervaring achter deze samenwerkingen voor het eerst samen in één landelijke voorziening, zodat iedere gemeente, provincie en elk waterschap hiervan gebruik kan maken.
Coöperatie LEO verzorgt de uitvoering. Van energie-inkoop, afstemming tussen vraag en aanbod en administratie. Zo krijgen decentrale overheden meer grip op hun energievoorziening en wordt lokaal opgewekte duurzame energie ook daadwerkelijk lokaal benut.
Gemeenten, provincies en waterschappen kunnen zich vanaf nu aansluiten als (aspirant) lid van de coöperatie. Bij de Kamer van Koophandel is de coöperatie officieel ingeschreven als Coöperatie Lokale Energie Overheden U.A..
------------------------------------------------------------------------------------------------
Coöperatie LEO is een initiatief van Klimaatverbond Nederland en Achterhoek Gemeentelijke Energie en werkt samen met ENTRNCE (100% dochteronderneming van Alliander). De coöperatie werkt zonder winstoogmerk en is volledig in publieke handen.
Juridische documentatie, praktijkvoorbeelden en beeldmateriaal zijn beschikbaar via www.cooperatieleo.nl.
Over Coöperatie LEO
Coöperatie LEO (Lokale Energie Overheden) is een landelijke energiecoöperatie van en voor decentrale overheden. De coöperatie stelt gemeenten, provincies en waterschappen in staat om lokaal opgewekte duurzame energie rechtstreeks te gebruiken voor hun eigen gebouwen en onderling te delen. Zo krijgen overheden meer regie over hun energievoorziening en kunnen zij lokaal opgewekte stroom ook daadwerkelijk lokaal inzetten. Coöperatie LEO werkt zonder winstoogmerk en is volledig in publieke handen.
Over Klimaatverbond Nederland
De initiatiefnemer en verbinder
Klimaatverbond Nederland is een vereniging van gemeenten, provincies en waterschappen die zich inzet voor een klimaatbestendige en duurzame leefomgeving. De organisatie ondersteunt decentrale overheden met kennis, samenwerking en innovatieve oplossingen op het gebied van klimaatadaptatie en de energietransitie. Vanuit die rol nam Klimaatverbond Nederland het initiatief om Coöperatie LEO op te richten en overheden gezamenlijk meer regie te geven over hun duurzame energievoorziening.
Over Achterhoek Gemeentelijke Energie
Praktijkervaring en juridisch model
Vanaf 1 januari 2018 is Achterhoek Gemeentelijke Energie (AGE) operationeel en kopen acht Achterhoekse gemeenten zelfstandig hun stroom in zonder tussenkomst van commerciële partijen. De juridische, organisatorische en praktische ervaring die daarbij is opgebouwd vormt een belangrijke basis voor de landelijke aanpak van Coöperatie LEO.
Over ENTRNCE
Technologie en uitvoering
ENTRNCE is een 100% dochteronderneming van netwerkbedrijf Alliander en ontwikkelt digitale oplossingen voor lokale energiemarkten. Het ENTRNCE Trader-platform stelt deelnemers in staat lokaal opgewekte duurzame energie te benutten en onderling uit te wisselen. Eventuele overschotten en tekorten worden automatisch verhandelt op de groothandelsmarkt. Het platform wordt al toegepast door verschillende publieke samenwerkingsverbanden en is het platform waar Coöperatie LEO gebruik van maakt.