Code geel, oranje en rood: zo bereik je mensen écht tijdens hitte
30 april 2026
Een lokaal hitteplan is een belangrijke tool voor een gemeente om hitte-gerelateerde gezondheidsproblemen te beperken, vooral bij voor hitte kwetsbare groepen. Het plan bevat taken en activiteiten die gemeenten en partners uitvoeren tijdens een hitte-periode, als het Nationaal Hitteplan wordt geactiveerd. Maar ook voorbereidingsmaatregelen om te zorgen dat je als gemeente klaarstaat als de zomerperiode begint.
In dit webinar zoomden we in op het belang van een lokaal hitteplan, de nieuwe handreiking voor het opstellen of herzien van lokale hitteplannen en de effectiviteit van gedragsadviezen in het kader van het Nationaal Hitteplan.
Dit webinar is georganiseerd door Samen Klimaatbestendig, in samenwerking met Klimaatverbond Nederland.
De drie presentaties in het kort
Bas Derks – Ministerie van VWS
Evaluatie Nationaal Hitteplan en belang van lokale hitteplannen
Bas schetst de aanleiding van de evaluatie van het Nationaal Hitteplan. Het ministerie wilde weten of het plan, dat in 2007 is ingevoerd, daadwerkelijk effect heeft gehad. Uit de evaluatie blijkt dat het aantal hittegerelateerde sterfgevallen aanzienlijk is afgenomen, wat mede toegeschreven kan worden aan het Nationaal Hitteplan.
Op gemeentelijk niveau is er het Lokaal Hitteplan. Zowel de nationale Hitte Aanpak 2025 als de Landelijke Nota Gezondheidsbeleid roept gemeenten op om een lokaal hitteplan te maken. Hoewel al meer dan 120 gemeenten zo’n plan hebben, is verdere uitbreiding gewenst. Bas benadrukt dat landelijke beleidsstukken gemeenten kunnen helpen, maar dat samenwerking, kennisdeling en lokale initiatieven minstens zo belangrijk zijn. De Community of Practice Hitte, waarin tientallen gemeenten samenwerken, wordt genoemd als een belangrijk platform om ervaringen uit te wisselen en hittebeleid lokaal verder te versterken. Ook Heat Action Day (2 juni) is een waardevol jaarlijks moment om extra aandacht te vragen voor hitte en gezondheid.
Floor Kroese – RIVM
Evaluatie uitvoering gedragsadviezen
Een belangrijk onderdeel van hittemaatregelen tijdens een hittegolf, is communicatie over de maatregelen die mensen kunnen nemen om het risico op oververhitting te voorkomen. Het RIVM onderzocht of dit soort gedragsadviezen de doelgroepen bereiken, en hoe ze worden opgevolgd. Dit heeft geleid tot een vernieuwde infographic, waarin ‘Zorg voor elkaar’ de hoofdboodschap is. Daarnaast heeft het RIVM aparte infographics ontwikkeld voor een code oranje en code rood scenario.
Voor meer details over het onderzoek en de resultaten, bekijk de presentatie van Floor, of kijk het webinar terug.
Patrick Klaassen – GGD Gelderland-Zuid
Casper Bennink – TAUW
Nieuwe handreiking lokale hitteplannen
De vernieuwde handreiking voor Lokale Hitteplannen helpt gemeenten om samen met lokale partijen en zorgorganisaties zo’n Lokaal Hitteplan op te stellen of door te ontwikkelen. De handreiking is opgesteld door de GGD en TAUW in opdracht van het Ministerie van VWS en het RIVM.
De nieuwe handreiking is gebaseerd op een uitgebreide evaluatie met (o.a.) gemeenten. Het document bevat verschillende sporen voor gemeenten die hun bestaande hitteplan willen uitbreiden (bijv. nieuwe doelgroepen) of gemeenten die nog aan de start staan. Ook kun je er veel verwijzingen vinden naar referentiematerialen. Daarnaast is er een apart stappenplan, wat het nog makkelijker maakt om aan de slag te gaan.
Snel inzicht krijgen in hoe je met de nieuwe handreiking een eerste lokaal hitteplan kunt opstellen, of je huidige hitteplan kunt uitbreiden? Bekijk de presentatie van Patrick en Casper, of kijk het webinar terug.
Het webinar is onderdeel van de Community of Practice Hitte
Een informeel netwerk van decentrale overheden dat zich focust op het delen van kennis, ervaring en onderzoek over hitteadaptatie.
Voor vragen over het webinar of deelname aan de CoP, neem contact op met ons team hitteadaptatie.
