Welke gemeenten doen mee?

In het energiedienstenorganisatieprogramma doen 19 gemeenten mee, verspreid over een aantal regio’s en provincies. In de tabel staat het overzicht. De meeste gemeenten bevinden zich in de provincie Gelderland. Dat komt doordat vanuit het Gelders Energieakkoord al een gezamenlijke start was gemaakt aan het thema, waardoor de gemeenten makkelijk konden aansluiten bij het energiedienstenorganisatieprogramma. De gemeenten die in regionaal verband meedoen, doen dat in nauwe onderlinge samenwerking. Zo kunnen ze leren van elkaars wijkprocessen en kunnen ze vraagstukken die breed leven samen oppakken.

Hoe ondersteunt het consortium deze gemeenten?

Het consortium, bestaande uit Klimaatverbond Nederland, Balance, LSA bewoners, Buurtwamte en SVn, ondersteunt de gemeenten op verschillende manieren. Allereerst door het organiseren van informatieve en interactieve webinars, waarbij we vanuit de verschillende expertises en perspectieven ingaan op de energiedienstenorganisatie. Zo zijn er reeds webinars geweest over:

  • De basis van een ESCo. Wat is een ESCo, hoe werkt het en wat zijn de mogelijkheden? Nico Janssen van Balance nam deze sessie voor zijn rekening. Het schriftelijke verslag en de opname van het webinar zijn hier terug te vinden;
  • Bewonersparticipatie in wijkprocessen en hoe deze zich (kunnen) verhouden tot een energiedienstenorganisatie. Dit webinar werd verzorgd door Kristel Jeuring van LSA bewoners. Het schriftelijke verslag en de opname van het webinar zijn hier terug te vinden;
  • De rol van energiecoöperaties in wijkprocessen en hun mogelijke rol in een energiedienstenorganisatie. Deze bijeenkomst werd verzorgd door Kirsten Notten en Gerwin Verschuur van Buurtwarmte. Het schriftelijke verslag en de opname van het webinar zijn hier terug te vinden;
  • Betaalbaarheid en financierbaarheid zijn belangrijke kwesties bij wijkverduurzaming, waar een energiedienstenorganisatie een rol in kan spelen. Robert Boom van SVn nam ons in deze sessie mee in de wereld van betaalbaarheid en financiering. Het schriftelijke verslag, de Powerpointpresentatie en de opname van het webinar zijn hier terug te vinden.

Om alle deelnemende gemeenten en andere geïnteresseerden goed op de hoogte te houden van de ontwikkelingen in en buiten het energiedienstenorganisatieprogramma, publiceren we ook eens per twee à drie maanden een nieuwsbrief. De voorgaande nieuwsbrieven kun je hieronder bekijken:

Daarnaast zoeken we naar manieren om de gemeenten en het consortium financieel te ondersteunen. Dit gebeurt onder andere middels een samenwerking met het ministerie van BZK, die het consortium in de tweede helft van 2020 financieel heeft ondersteund. We zoeken ook de samenwerking op met de betreffende provincies. Een andere route loopt via de European City Facility (EUCF). Dit is een laagdrempelige regeling die gebruikt kan worden door gemeenten om investeringsconcepten – zoals een energiedienstenorganisatie – te onderzoeken. Daarvoor is €60.000,- ‘lump sum’ beschikbaar voor iedere gemeente die haar aanvraag gehonoreerd krijgt. De eerste ‘call’ was in de tweede helft van 2020. De meeste gemeenten in het energiedienstenorganisatieprogramma hebben een aanvraag ingediend. Hierbij werden ze begeleid door Klimaatverbond Nederland en Balance. Alhoewel de regeling fors overvraagd werd, is toch één van onze aanvragen gehonoreerd. In het voorjaar van 2021 start de tweede ronde, waar we weer aan mee zullen doen.

Welke andere initiatieven bestaan er?

Ons consortium is niet de enige groep organisaties die met dit onderwerp bezig is; er zijn een hoop energiedienstenorganisaties en ESCo's in ontwikkeling of reeds in bedrijf. Ons consortium zoekt dan ook de samenwerking met deze initiatieven; het is natuurlijk niet nodig om bijvoorbeeld dezelfde vragen te onderzoeken. Hier een aantal belangrijke initiatieven op een rij:

  • De Bouwagenda. De Bouwagenda is een samenwerkingsverband van overheid, kennisinstellingen, bedrijven en belangengroepen. Ze werkt aan verschillende thema’s, waaronder het toekomstbestendig maken van de particuliere woningvoorraad. Het grote doel is om al die woningen voor 2050 te verduurzamen. Daartoe wil ze vanaf 2021 per jaar 100.000 woningen uit de bestaande woningvoorraad verduurzamen. De aanpak hierbij is om de woningeigenaren zo goed mogelijk technisch en financieel te ontzorgen. Meer informatie kun je vinden op de site van de Bouwagenda;
  • Energiedienstenbedrijf Gooi en Vechtstreek. De zeven gemeenten Blaricum, Gooise Meren, Hilversum, Huizen, Laren, Weesp en Wijdemeren startten in januari 2021 concreet met hun Energiedienstenbedrijf. Het wordt op regionaal niveau gecoördineerd met ondersteuning van een technisch adviseur en een communicatieadviseur. De provincie Noord-Holland ondersteunt in de opstartfase. Daarna wordt het een op zichzelf staande organisatie met eigen verdienmodel. Ze richt zich op diverse groepen woningen, zoals monumenten, woningen met een bouwjaar na 1990 of woningen gebouwd tussen 1920 en 1990. Aan elk concept wordt een eigen bouwcoalitie verbonden die ervoor zorgt dat huiseigenaren een integraal pakket aan maatregelen kunnen afnemen met een bijbehorende garantie. Hierbij wordt zoveel mogelijk gebruik gemaakt van lokale en regionale bedrijven. Meer informatie kun je vinden op de site van het energiedienstenbedrijf;
  • Het Woningabonnement (WOAB). Dit is een ESCo die actief is in de provincies Overijssel, Gelderland en Friesland en in de gemeente Almere. De ESCo is gericht op individuele woningeigenaren, die een abonnement af kunnen sluiten voor een periode van 10, 15 of 20 jaar. In deze periode betaal je de investeringen aan het begin (zoals isolatie, dubbel glas, zonnepanelen of een warmtepomp) weer terug met de winst op je energierekening, waarbij het uitgangspunt is om de woonlasten hetzelfde te houden. Het WOAB biedt een volledig pakket aan, van advies, tot realiseren, tot beheren. Meer informatie kun je vinden op de site van het WOAB;
  • ThuisBaas. Dit initiatief van Urgenda heeft als doel om huizen volledig energieneutraal te maken, in één keer. Net als het WOAB is ThuisBaas gericht op huiseigenaren, waarbij de eigenaar van ‘A tot Z’ wordt ontzorgd. Een belangrijk verschil is dat dit alleen technische ontzorging betreft; de financiën dient de huiseigenaar zelf in te brengen. ThuisBaas heeft geen winstoogmerk. Meer informatie kun je vinden op de site van ThuisBaas;
  • Transform. De gemeenten Apeldoorn, Deventer, Zwolle en Zutphen besloten in 2018 om dit initiatief gezamenlijk op te starten. Het heeft als doel om in die gemeenten aan de slag te gaan met 40.000 bestaande woningen, zodat deze over kunnen op duurzame energie. Transform heeft een integrale aanpak en is gericht op zowel koop- als huurhuizen. Net als het WOAB is het doel om de overgang naar aardgasvrij woonlastenneutraal te doen. Meer informatie kun je vinden op de site van Transform; en
  • Community of Practice ontzorging van het ministerie van BZK en de NVDE. Dit is dus geen energiedienstenorganisatie, maar een CoP, gericht op marktpartijen. De missie van de CoP is om samen te werken aan de groei en professionalisering van deze marktpartijen. Iedere gebouweigenaar die dat wil dient een betrouwbaar en kwalitatief goed ontzorgend aanbod te kunnen vinden dat van A tot Z helpt en zekerheid geeft dat de woning of het gebouw integraal verduurzaamd wordt en klaar is voor de toekomst. Klimaatverbond Nederland maakt onderdeel uit van deze groep, als verbinder tussen de decentrale overheden en marktpartijen.